Artikelen uit VRIJE RUIMTE
81ste jaargang 2026 | nummer 2, 5 februari | Dit nummer is voor drie weken |
Volgende inleverdatum: 20 februari 2026
DANS MET EEN OPEN EINDE
.
overtuigd van hun eigen waarheden zijn”, zegt Shafak. “Mensen die overtuigd atheïst zijn, willen het geloof uitbannen. Mensen die strenggelovig zijn, willen twijfel uitbannen. Maar ik denk dat wij als mens geloof en twijfel nodig hebben, tegelijkertijd. Geloof en twijfel moeten samen dansen.” Zij heeft zich altijd meer verwant gevoeld met eigenzinnige mystici die de randen opzoeken en dingen bevragen. “We zijn constante nomaden, we leren permanent, we zijn altijd in beweging.” Als nomade maak je een reis met een open einde.
Zonder meer was ook iemand als Etty Hillesum zo’n nomade. Zij was joods en 27 jaar jong toen zij haar eerste dagboek begon, ten tijde van de Duitse bezetting. Literair begaafd, ontembaar en onverschrokken. In 1981 verscheen haar schrijven in boekvorm, Het verstoorde leven. Dagboek van Etty Hillesum. Een innerlijke reis die is doorweven van een intense spiritualiteit. Schrijven was voor haar een manier om orde te scheppen in haar gedachten en gevoelens, vaak bepaald door helse ontwikkelingen gedurende de bezetting. Als lezer zie je hoe zij zich in haar denken rechtstreeks tot God richt, op geheel eigen wijze, los van welke conventies ook.
“Ik aanvaard alles uit jouw handen, mijn God, zoals het komt”, schrijft zij. “Ik weet, dat het altijd goed is. Ik heb ervaren dat men, door al het zware te dragen, het verkeren kan in het goede.” Het zijn woorden met gewicht, want geschreven in de harde werkelijkheid waarin de enige zekerheid leek te zijn, die van de brute wens van totale vernietiging van het joodse volk, waartoe ook zij behoorde. Etty Hillesum stierf dan ook op ca. 30 november 1943 in vernietigingskamp Auschwitz.
Zolang zij kon, heeft zij geschreven. Daarmee laat zij een schat aan teksten achter die ons ook nu nog kunnen inspireren. Hoe verhoud je je tot de werkelijkheid waarin je staat? Als een constante nomade bevraagt Hillesum telkens weer haar eigen gevoelens en gedachten. Zij leert permanent, is geestelijk voortdurend in beweging en gaat geen ongemakkelijkheden uit de weg. Zo schrijft zij, midden in de oorlog: “Velen, die heden ten dage verontwaardigd zijn over onrechtvaardigheden, zijn eigenlijk alleen verontwaardigd, omdat die onrechtvaardigheden hún gebeuren”, schrijft Etty Hillesum. “Het is dan ook geen echte verontwaardigheid die diep wortelt.”
Het is een observatie die bescheiden stemt, want hoe rechtvaardig ben je werkelijk te midden van zoveel onrecht? Interessant om te ontdekken hoezeer een langgeleden geschreven tekst als deze ook nu nog zo scherp onze eigen geleefde werkelijkheid kan raken. Want zie, buitelen ook nu de geuite verontwaardigdheden niet dagelijks over elkaar heen? Daar wordt dan vervolgens even zo gretig verslag van gedaan via de (sociale) media, liefst realtime, wat →
dan elders weer nieuwe verontwaardiging oproept. Probeer te midden van zoveel verontwaardiging de oprechtheid nog maar eens te zien.
We kunnen altijd beginnen bij onszelf, leert Etty Hillesum ons in zekere zin. Jezelf bevragen, je toewijden aan wat voor jou ten diepste van waarde is. Dat vraagt om ‘snoeiharde eerlijkheid’. In die eerlijkheid zal een eens vermeende zekerheid soms opeens vloeibaar worden, of anders gezegd: vraagt de twijfel je ten dans. Een dans met een open einde. Het vraagt moed om deze dans aan te nemen. Maar op het ritme van die opgeduikelde ‘snoeiharde eerlijkheid’ – niet slechts gericht op de ander, maar juist ook naar jezelf –, biedt een open einde soms het mooiste vergezicht.
Richard van der Keur,
voorganger VVP Maasdijk en Honseler
“Ik hou niet van zekerheid”, zegt Elif Shafak. Hoe vaak hoor je iemand dit zeggen? Zekerheid, daar gedijen wij doorgaans goed op. Daar waar getornd wordt aan onze vermeende zekerheden, ontstaat vaak onrust. En soms staan we daarin ook nog eens recht tegenover elkaar. De zekerheid van de een, is niet perse ook die van de ander.
Elif Shafak, een Turkse schrijfster met belangstelling voor het soefisme, doet deze uitspraak in Sign of the times. In deze televisiedocumentaire komen theologen, filosofen, wetenschappers en schrijvers aan het woord over het thema religie. Ook het begrip zekerheid wordt aangestipt. “Mensen die diepgelovig of juist overtuigd atheïst zijn, kunnen erg
Naaldwijk Oude Kerk Wilhelminaplein
KERKDIENSTEN
U bent welkom in de kerk. De diensten van de Oude Kerk zijn ook digitaal te volgen via:
http://www.kerkomroep.nl/kerken/10283
De diensten van de Ontmoetingskerk zijn ook digitaal te volgen via:
http://www.kerkomroep.nl/kerken/10201
Zondag 8 februari
10.00 uur, Oude Kerk, mevrouw Nel Verburg, den Haag
10.00 uur, Ontmoetingskerk, ds. Magda Hazeleger, Gezinsdienst m.m.v. pianist Martha Bruin
Zondag, 15 februari
10.00 uur, Oude Kerk, ds Janine Mutsaerts, den Haag
19.00 uur, Vesper, ‘Even op adem komen’ (zie elders in deze Vrije Ruimte)
10.00 uur, Ontmoetingskerk, ds Irene v.d. Meulen (Houten),
Woensdag, 18 februari
19.30 uur, Adrianuskerk, Aswoensdag, pastoor Jaap Steenvoorden en ds Magda Hazeleger
Zondag, 22 februari
10.00 uur, Oude Kerk, ds Niek Smit, Oegstgeest, avondmaal, m.m.v. de Cantorij
10.00 uur, Ontmoetingskerk, ds Magda Hazeleger, avondmaal
ADRESSEN
Predikant: Vacant
Scriba kerkenraad: Vacant
e-mailadres: scriba@oudekerk-naaldwijk.nl
Website: www.oudekerk-naaldwijk.nl
Kerkelijk bureau: Sylvia Middelburg-Verton, Kerkstraat 27, 2671 HC Naaldwijk, tel. 625899, emailadres: bureau@oudekerk-naaldwijk.nl
Bank: NL.86.RABO0373725345 t.n.v. CvK Hervormde Gemeente Naaldwijk
Diaconie Hervormde Gemeente Naaldwijk NL95 RABO 0135 3601 96.
diaconie@oudekerk-naaldwijk.nl
Per 01-01-2021 is het rekeningnummer voor het restauratiefonds: NL11RABO0373725337.
Vereniging van Vrijzinnige Protestanten Naaldwijk
voorzitter: Willem Jan Boerema, 06-34431674;
Secretaris: VVP@oudekerk-naaldwijk.nl;
Bank: NL52 RABO 03436 68 858
Dansvoorstelling in de Oude Kerk
DOS-voorstelling ten bate van het Liliane Fonds. Deze vindt dit jaar plaats op donderdagavond 12 februari, vanaf 19.30 uur in de Oude Kerk. Verwacht een programma van zo’n 1,5 uur met naast dans en acro ook muziek. Bij deze voorstelling wordt geen entree gevraagd, maar DOS bestemt een vrijwillige bijdrage graag voor het Liliane Fonds. Het Liliane Fonds
biedt steun aan kinderen met een beperking in de armste delen van de wereld. Zo komen de jongeren van DOS in beweging om ‘Tegen de stroom in’ (ons jaarthema) kinderen met minder kansen te steunen.
BERICHTEN VANUIT DE GEMEENTE
Contact
Als u bezoek wilt, of u wilt 'lief en leed' doorgeven, laat dit dan weten via het mailadres van de scriba: scriba@oudekerk-naaldwijk.nl'
Verjaardagen
Op 9-feb Dhr. F.C. Punt , 91 jaar:
Op 10-feb Dhr. H.M. de Bruin Donnerlaan 65, 2672BX NAALDWIJK, 91 jaar:
Op 10-feb Mevr. N.M. van der Kaden Kerkstraat 10, 2671HC NAALDWIJK, 81 jaar:
Op 19-feb Mevr. P. Landmeter-Stokdijk Hazelaar 15, 2671PC NAALDWIJK, 84 jaar:
Op 24-feb Dhr. J. van Nieuwkerk Monstersepad 9, 2671LG NAALDWIJK, 80 jaar:
Op 26-feb Mevr. W. Alleblas-de Jong Westlandstraat 16, 2671RX NAALDWIJK, 83 jaar:
Van harte gefeliciteerd namens de Hervormde Gemeente Oude Kerk.
Huwelijksjubilea
Op 12-02-2026 zijn dhr. en mevr. Uittenbroek – Zegwaard Grote Achterweg 2, 2671 LP Naaldwijk 45 jaar getrouwd.
Van harte gefeliciteerd namens de Hervormde Gemeente Naaldwijk
OPENSTELLING OUDE KERK
De Oude Kerk is op woensdag en zaterdag enkele uren open voor bezichtiging of bezinning. Dan is er een suppoost aanwezig.
Op woensdag van 13:00 - 16:00 uur*
Op zaterdag van 14:00 – 16:00 uur*.
*Onder voorbehoud van verhuur of onvoorziene omstandigheden.
GEMEENTEAVOND
Zoals al gemeld tijdens de nieuwjaarstoespraak wil de kerkenraad de aangekondigde gemeenteavond organiseren op 26 februari as. De aanvang is 20.00 uur en de gemeenteavond wordt gehouden in de Herberg.
Ik hoop dat u deze datum wilt noteren in uw agenda zodat u bij deze gemeenteavond aanwezig kunt zijn.
Namens de Kerkenraad,
Dineke van Hoeven, voorzitter.
Bezinning ● beleving ● Verdieping
Zondag 8 februari, 15.00 uur, de Hoeksteen, Monster
Namens de Protestantse gemeente van Monster (met wie wij als BBV Naaldwijk samenwerken) maken wij u attent op de voorstelling ‘In de kerk, uit de kast’. Deze vindt plaats op zondag 8 februari 2026. De aanvang is om 15.00 uur in de Hoeksteenzaal van de Protestantse gemeente Monster.
De voorstelling volgt Sam die ontdekt dat hij homo is en uiteindelijk uit de kast komt bij de kerkelijke gemeente. Acteurs spelen diverse rollen, het stuk laat verschillende perspectieven zien en Sams interne worsteling. Het publiek doet actief mee: iedere bezoeker krijgt een nummer en zegt een zin als dat nummer genoemd wordt. De spelers spreken soms ook direct tot het publiek. Na afloop is gelegenheid met de acteurs in gesprek te gaan. Toegang: € 6.
VVP NAALDWIJK
De veertigdagentijd, of vastentijd, begint dit jaar vrij vroeg, al op 18 februari, As-woensdag. Een periode van bezinning, ieder op zijn of haar eigen manier, in de aanloop naar Pasen.
VVP Nederland geeft al jaren een veertigdagenkalender uit vol inspirerende overdenkingen en gedichten. Onze leden ontvangen deze kalender getiteld ‘Met de schrik vrijgekomen’ binnenkort in de bus. Als voorproefje een citaat eruit:
“Geloven in een wereld
vol van geweld
van cynisme
van liefdeloosheid
is zijn als een wereldvreemde.
Geloven in een wereld
die vol is met mooie woorden
en grote beloften
en tegelijk vol van armen, vluchtelingen,
vereenzaamde en miskende mensen
lijkt weinig geloofwaardig.
Het is niet vreemd om
niet te kunnen geloven
in een God die liefde is
en die van mensen houdt.
Het is eenvoudiger om te zeggen
dat God niet bestaat.
En toch is er dat eeuwige verlangen van mensen
om te geloven dat het anders en beter kan worden.
Dat verlangen wordt tot een kracht
in de geloofwaardige inzet
van de ene mens voor de ander.
Zo laat God zich zien… in mensen
die handen en voeten geven aan de menselijkheid.”
We wensen u een mooie veertigdagentijd! Voor de leden hopen wij dat u zichzelf iedere dag een momentje van rust gunt om de kalender erbij te pakken en de woorden tot u te nemen.
Tot slot willen wij u laten weten dat de Algemene Ledenvergadering is gepland op woensdag 25 maart aanstaande om 20.00 uur. De agenda en bijbehorende stukken volgen tzt.
Namens het bestuur,
Marlies Zwemstra-Boekestein
VASTENMAALTIJDEN
in de drie kerken van Naaldwijk
U wordt van harte uitgenodigd deel te nemen aan de oecumenische vastenmaaltijden in onze drie kerken.
Het centrale thema dit jaar is: “Kijk! Door Jezus’ ogen”. Hoe kunnen wij mensen dichtbij en ver weg steunen in woord en daad?
De vastenmaaltijden zijn steeds op donderdag van 18.00 – 19.00 uur. Na de maaltijd mag u de collecte steunen die dit jaar is bestemd voor de groente- en fruitbrigade in het Westland.
Donderdag 5 maart in de Terebint van de Ontmoetingskerk. Thema: “Kijken met de ogen van Mededogen”.
Donderdag 12 maart in de Herberg van de Oude Kerk. Thema: “Kijken met de ogen van Eenheid”.→
Donderdag 19 maart in de Hofstede van de Adrianuskerk. Thema: “Kijken met de ogen van Samen Delen”.
Als u opgehaald wilt worden kunt u bellen met Marianne Leechburch Auwers tel. 0174-631176
U bent van harte uitgenodigd! De Raad van Kerken Naaldwijk. www.rvknaaldwijk.nl.
VESPER
‘EVEN OP ADEM KOMEN’
Zondag 15 februari, 19.00 uur, Oude Kerk, Naaldwijk
Dit jaar vinden er regelmatig in de Oude Kerk van Naaldwijk op zondagavond vespers plaats. In een vesper kom je samen om de nacht in te gaan en je voor te bereiden op de week die komt. Een uurtje halthouden. Samen luisteren naar muziek, naar (soms zeer oude) woorden, mijmeren, zingen of alleen maar stil zijn. Waar kan dat beter dan in een kerkgebouw waar zeshonderd jaar geleden dagelijks vespers plaatsvonden?
Op 15 februari is er zo’n vesper. Dan zullen ook op klavecimbel enkele Goldbergvariaties van Johann Sebastian Bach te horen zijn.
De vesper van 15 februari is laten we zeggen: een verstilde vesper. De volgende vesper (22 maart) wordt heel anders. Dan doen Koos Sekrève en Max Többen mee en zullen populaire songs klinken.